Dziesiąta – zeszyt historyczny na 700lecie lokacji Lublina

Zachęcam do lektury zeszytu historycznego o Dziesiątej, który powstał w ramach obchodów 700 lecia lokacji Lublina.

Zeszyt historyczny o Dziesiątej.

dziesiata-zeszyt-historyczny

Advertisements

Lublin : przeobrażenia urbanistyczne 1815-1939 – Natalia Przesmycka; pomysł na Dzień Dziesiątej

[W XIX wieku] Ulubionymi miejscami spacerowymi mieszkańców, byly tereny wsi Dziesiąta i Sławinek, oraz łąki nadbystrzyckie, z których rozlegał się wspaniały widok na panoramę, wzniesionego na wzgórzach miasta.

Na polecenie ck generaa guberni austriackiej wytyczone granice tzw. wielkiego Lublina. Obszar miasta powiększył się z 872,4ha do 2691 ha. Do granic administracyjnych miasta zostały włączone przedmieścia: Wieniawa, Czechówka, Rury Brygidowskie, Tatary, Bronowice, Kośminek, Dziesiąta i tereny Za cukrownią. Po powiększeniu granic administracyjnych, liczba mieszkańców wzrosła do 81198 osób.

W 1923 r. opracowano szkic regulacyjny folwarku “Dziesiąta” należącego do Majoratu Lublin. Teren o łącznej powierzchni gruntów 518 morg 212,73 pręty przeznaczono pod budownictwo jednorodzinne realizowane w ramach różnego rodzaju spółdzielni budowlanych.

s. 158

[…] w opisie do projektu zagospodarowania i parcelacji dzielnicy Dziesiąta czytamy: “Z bloków NI-LV, sieci nowych ulic, placu centralnego, placyków i błonia nad rzeką Czerniejówką o łącznej powierzchni około 268 ha utworzyć miasto ogród Dziesiąta, wyłączyć je z gminy wiejskiej Zemborzyce i włączyć do gminy miejskiej Lublin. Dzielnica ta powinna być luźno zabudowana i nosić charakter willi podmiejskich, nigdy fabrycznych. W lutym 1926 r. prasa lubelska donosiła: “DZiesiąta budzi się do życia, Przedmieście – ogród będzie mieć włąsny kościół, park spacerowy, boiska, place, seminaria i szkoły”. Dzielnica ta została zaprojektowana z uwzględnieniem wszystkich funkcji niezbędnych dla osiedla mieszkaniowego na “europejskim poziomie”.

s. 169

W związku z reformą rolną Oddział Pomiarów Miejskich Miagistratu miasta Lublina opracował 12 marca 1926 r. orientacyjny plan (nr 138) miejscowości położonych w promieniu 10 kilometrów od centrum miasta zaprojektowanych do włączenia do strefy interesów miasta Lublina. W wykazie folwarków i majątków ziemskich zaprojektowanych do włączenia znalazły się: […] Gmina Zemborzyce (Kalinówka, Abramowice, Dominów, Zemborzyce, Dziesiąta).

s.186

Rozporządzeniem Rady Ministrów z 28 kwietnia 1931 r. o rozszerzeniu granic miasta Lublina. Z gminy wiejskiej Zemborzyce wyłączona została część gruntów wsi Dziesiąta o powierzchni 280 ha 5229 m^3 pod nazwą “folwark Dziesiąta”. (Dz. U. R. P. nr 46, poz. 393). W 1933 r. Rozporządzeniem Rady Ministrów odstąpiono te tereny gminie Lublin pod zabudowę domami mieszkalnymi, według programu rozbudowy, zatwierdzonego przez Ministra Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Skarbu w dniu 17 lutego 1933 r.

s. 197-198

Czy data 28 kwietnia byłaby dobra do uczynienia z niej Dniem Dziesiątej? Czy rocznica właśnie tego Rozporządzenia Rady Ministrów byłaby adekwatna do podniesienia jej do takiej rangi?

Z dat dziennych jakie znam mamy jeszcze 12 marca, ale wtedy z pewnością będzie zbyt często za zimno by świętować na świeżym powietrzu.

Źródło: http://bc.pollub.pl/dlibra/docmetadata?id=1379

Karta z historii..

Dzielnica Dziesiąta – Pierwotna jej nazwa brzmiała Dziesiąte, co pozwala sądzić, że utworzona została w drodze osadzenia tu ludności niewolnej, zorganizowanej w system setno-dziesietny, tj. tworzącej „dziesiątle”, czyli grupy skupiające po 10 niewolników — najczęściej jeńców — z dziesiętnikiem na czele. Ten typ osadnictwa związany był z działalnością książąt potrzebujących ludzi do obsługi rozsianych po kraju swoich dworów, tj. centrów zarządu dóbr należących do władcy, połączonych często z grodem.

Na zdjęciu: ulica Kunickiego w Lublinie, 1971

Źródło: Ośrodek “Brama Grodzka – Teatr NN”.

Jacek Sadowski na Facebooku pisze: W 1971 roku Kunickiego poszerzono o dodatkowe 6 metrów (stąd te rowy po bokach ulicy), zdjęcie zrobione na wysokości ul. Reymonta (w kierunku Centrum)